مشهور فقها در اين مسأله يكايك اعيان نجسه را جداگانه مورد بحث قرار دادهاند ، و شيخ اعظم انصارى نيز در مكاسب از همين روش پيروى نموده است و درباره بيع بول ، عذره ، منى ، خون ، مردار ، شراب ، خنزير ، عصير عنبى ، « 1 » كافر و كلب به صورت جداگانه بحث كرده است . « 2 » مرحوم امام خمينى ( قدس سره ) در تحرير الوسيله از اين روش پيروى نكرده است و از مطلق اعيان نجسه و اكتساب مال به وسيله آنها - با همين عنوان كلى - بحث كرده است و در آغاز مسأله يك چنين فرموده است : لا يجوز التكسّب بالأعيان النجسة بجميع أنواعها . . . . ما نيز كه در صدد تشريح اجتهادى و استدلالى كتاب قيم تحرير الوسيله هستيم از وى پيروى كرده و راجع به معاوضه بر مطلق اعيان نجسه بحث ميكنيم . به دنبال تثبيت اصل مطلب ، ديگر نيازى به طرح كردن يك يك موارد نيست . قبل از بيان ادله عقلى و نقلى حرمت معاوضه ، عباراتى از چند فقيه بزرگوار را نقل ميكنيم : مرحوم شيخ مفيد در كتاب مقنعه در باب مكاسب محرمه نخست ميفرمايد : وكلّ ما حرّمه الله تعالي وحظره علي خلقه ، فلا يجوز الاكتساب به ، ولا التصرّف فيه . در ادامه ميفرمايد : وبيع الميتة والدم ولحم الخنزير و ما أهلّ به لغير الله ، وكلّ محرّم من الأشياء ، و نجس من الأعيان حرام ، وأكل ثمنه حرام . « 3 » در بخش اول ، اكتساب به اعيان نجسه در عنوان اكتساب به محرمات داخل است ، زيرا هر نجسى قطعاً حرام است ؛ در بخش دوم صريحاً مسأله بيع اعيان نجسه مطرح شده است ، هم به صورت جزئى و بيان بعضى از مصاديق آن و هم به صورت كلى كه

--> ( 1 ) . بنابر اين‌كه پس از غليان و پيش از كم شدن دو ثلث آن نجس باشد . ( 2 ) . المكاسب ، ج 1 ، ص 17 - 43 . ( 3 ) . المقنعه ، ص 589 .